10 januari 2026

Bij het digitaal struinen in oude kranten kwam ik een artikel tegen over sneeuwruimen, waarover straks meer. Bij het laten inwerken hiervan gingen mijn gedachten naar een kortstondige periode in mijn leven dat ik padvinder was. Naast een wekelijkse verplichting, waarin in mij in een bruine korte broek moest hijsen, een irritante groene trui (ik moest altijd talkpoeder in mijn nek doen tegen het jeuken) aan moest trekken met een gekleurde das, waren er ook andere verplichte nummers. Zoals het ‘Heitje voor karweitje’.

Klusjes doen om geld in te zamelen

In de jaren ’50 is ‘Heitje voor een karweitje’ vanuit Engeland overgewaaid. Welpen, verkenners, voortrekkers, leiders en leidsters en zelfs commissarissen trokken erop uit om bij mensen aan te bellen en te vragen of ze in ruil voor geld een klusje mochten doen. 
Voor mij betekende dit meestal aardappels schillen, koper poetsen of straatje schrobben. Wat mij het meeste is bijgebleven zijn de laatste twee. Het koper poetsen van het deurbeslag omdat ik er groene handen aan overhield en omdat ik het vaak over moest doen. Het resultaat was kennelijk niet goed genoeg. Ook het schrobben staat mij nog helder voor de geest: met een emmer sop en een bezem het schoonmaken van de stoep. 
Typische huishoudelijke activiteiten die je tegenwoordig haast niet meer ziet. Toch?

Sneeuwruimen

Vorige week hoorde ik op de televisie iemand zeggen dat zij aangenaam verrast was bij het zien van iemand die de stoep aan het schoonvegen was zodat deze begaanbaar zou worden voor passanten.
Naast het goede gebaar van het rekening houden met anderen, riep dit bij mij de vraag op waar dit nog kan: de stoep vegen. In binnensteden waar nog een echte stoep voor een huis is, wordt zo’n stuk grond meestal gebruikt voor het plaatsen van fietsen, een bankje of potten met planten. Over deze stoepen kun je nauwelijks meer lopen. 
Steeds vaker maakt een stoep voor een huis deel uit van de weg, met alleen een andere kleur wegdek. Meestal is zo’n stoep een loos gebaar, bij ons in de wijk wordt hier dankbaar gebruik van gemaakt om een auto te parkeren of wordt een deel in beslag genomen door flink uitdijend groen van een voortuin.
Ik had wel het plan om het te doen, maar zag ervan af vanwege de regen die eraan zat te komen. En inderdaad de volgende ochtend was het meeste verdwenen. De dennennaalden van de kerstboom waren weer zichtbaar.

Hoe was dat vroeger dan?

Wat ik mij nog weet te herinneren is dat ik, samen met kinderen uit de buurt, van een stoep dankbaar gebruik maakte om er een glijbaan van te maken. Om de volgende dag te zien dat deze met zout en heet water onbruikbaar was gemaakt. Ik was dus ook niet erg gericht op de medemens bezig.Een krantenartikel in de Delftsche Courant van 21 januari 1943 werpt een ander licht op sneeuwruimen.
Werkelozen en afgekeurden werden opgeroepen om sneeuw te ruimen tegen een vergoeding van 49 centen (€ 0,19) per uur. Deze mensen trokken dus steun en moesten dit wekelijks in contanten halen. Tot hun schrik was twee-derde van de verdiensten met sneeuwruimen ingehouden van de steun. Ik heb het weer nagezocht: ze werkten op ijsdagen met een gevoelstemperatuur van bijna -10 graden.

Het resultaat was niet een protesterende menigte, boze mensen met fakkels, doodsbedreigingen of bakken met sneeuw voor de deuren van het gemeentehuis.
Nee, voor een van de sneeuwruimers was het reden om een zeer beleefd verzoek onder de aandacht van de autoriteiten te brengen. De schrijver begint met “Met dank voor de verleende plaatsruimte” en hij eindigt met “met de meeste hoogachting” verder omschrijft hij zijn ongenoegen zeer beleefd en goed onderbouwd. Het resultaat is helaas onbekend gebleven.

Welke les kan ik hieruit leren? Morgen blijf ik, gelet op de weersverwachting, thuis, ik ga er maar eens op broeden.