Hof van Delft kent een lange geschiedenis met betrekking tot het wassen, bleken en drogen. Eigenlijk tot op de dag van vandaag. Een van de herinneringen aan deze geschiedenis is de Blekershof. Maar zeker ook in andere delen van Hof van Delft was er sprake van een bedrijvigheid op dit gebied.

Blekerijen en wasserijen

Een blekerij was een bedrijf voor het reinigen en wit maken van textiel, met name linnen. Met loog gewassen katoen en linnengoed werd daarvoor ’s zomers op gras uitgespreid en met behulp van zonlicht gebleekt. Daarbij moest het voortdurend vochtig gehouden worden. Soms werd daarbij zure karnemelk gebruikt om dit proces een handje te helpen, later vervangen door chloor of ‘blauwsel’. De geschiedenis van blekerijen in Nederland gaat terug tot de middeleeuwen en bloeide in de 17e eeuw, met name rond steden als Haarlem en Delft.De wasserijen zijn opvolgers van de blekerijen, vaak bedrijven die net buiten de binnenstad liggen. Dat zien we goed terug in de vestigingsplekken van de stoomwasserijen. Kort na de Tweede Wereldoorlog telt Delft er elf: vier aan de Oostsingel, vijf aan de Hugo de Grootstraat en twee langs de Spoorsingel en de Paxlaan.

Bleekvelden

Al in de zestiende eeuw lagen er in het gebied dat nu Hof van Delft heet vele bleekvelden. Buiten de omwalling van Delft was er weinig bebouwing. Het gebied had veelal een groene bestemming met tuinbouw, boomgaarden, moes- en siertuinen en weilanden. De weilanden waren bij uitstek geschikt om gebleekte kleding, beddengoed en gordijnen te laten drogen. Op de kaart figuratief en de Kruikius kaart is duidelijk te zien dat de straat op een vroeger weiland is gebouwd. Er is zelfs te zien dat er twee gebouwen op stonden.
Uit verpondingsregisters is een prachtig beeld ontstaan over het verleden. Het gebied waarop de Eliza Dorusstraat is gebouwd was in de 16e eeuw in bezit van het Sint-Agathaklooster. Het gebied werd verpacht aan Claes Engebrechtsz., bleker van beroep die ook op het land woonde. Mogelijk was dit de bebouwing die op de kaart zichtbaar is.
In de 17^e eeuw staat het gebied in het register vrij gedetailleerd omschreven: “een blekerij, tuin en vijver met stuk weiland aan eind hiervan gelegen met woonhuis, spoelhuis, washuis en grond, buiten de Schoolpoort”.

Bovenstaande tekening illustreert een woning met bleekvelden in de omgeving van Delft, waarschijnlijk ten westen van de stad. Links op de achtergrond een molen, wellicht een van de molens op de stadswallen.

Opgraving

In november 2024 is, tijdens rioleringswerkzaamheden op de splitsing van de Eliza Dorusstraat met de Sint-Olofslaan, door het Team Archeologie van Erfgoed Delft onderzoek gedaan. Men trof delen aan van een bakstenen fundering en een houten waskuip. Deze waskuip had een systeem van tussenschotten en goten voor de aan- en afvoer van schoon en vuil water. In de 19e eeuw was op deze plek een wasserij gevestigd voor onder meer het wassen van kleding, beddengoed en gordijnen. Nader onderzoek wees uit dat het restanten van twee bijgebouwen uit de 18e en de 19e eeuw betrof met daaroverheen de funderingen van een huis uit het begin van de 20e eeuw.

Binnenkort verschijnt er een rapport van afdeling Archeologie van Erfgoed Delft over een aantal opgravingen die in de laatste paar jaren in Hof van Delft zijn geweest.