16 december 2025
Afgelopen week was de laatste les van het eerste deel van de cursus paleografie. De tekst die wij moesten omzetten sprak ons, vanwege de bloemrijke en gedetailleerde beschrijving, enorm tot de verbeelding. Wij zagen hier bijna een toneelstuk in.
Willem Cammius
De tekst was een proces-verbaal over domimee Cammius. Willem Cammius zag, rond 1628 en mogelijk in Delft, het levenslicht. Hij werd dominee: een dienaar van het goddelijk woord. In 1647 werd Willem Cammius voor twee jaar naar Brazilië uitgezonden. Na terugkomst huwde hij in Delft in 1651 met Catharina Swalmius. Hij kreeg Overschie als werkgebied, waar zich een bijzondere gebeurtenis voordeed.
Catechisatie
Willem Cammius gaf catechisatie aan kinderen en jongeren en kennelijk was hij ook niet vies van een goddelijk drankje. Op enig moment was hij dermate in kennelijke staat dat er melding van werd gemaakt bij Joannes van Lodensteijn, de secretaris van Overschie. Dit ten overstaan van de chirurgijn Mr. Cornelis Patijn.
Door kinderen die naar de kerk waren gegaan voor de geloofsleer werd het volgende verklaard:
Wij ondergeschreven verclaren dat wij hebben geweest in de Cathecesatie en hebben qualijck gesien, dat den persoon van dominee Cammius grootelijcx beschoncken was, connende naulijckx spreken of bequamelijcken iets vragen, sulx dat hij onbequam sijnde om te catheciseren en het werck, maer effen begonnen, quam af te breken, ende gingen wij alsoo naer huijs.
Getuigenverklaring
De aanklacht werd onderbouwd met een verklaring van drie vrouwen die waarschijnlijk op straat stonden en het volgende tafereel aanschouwden:
Getuigen wij ondergeschreven vrouwspersoons, warachtigh te sijn hoe dat wij, staende besijden de husinge van magdaleentie jans ten tijde voor het aenvangen van de Cathecisatie, den persoon van Dominee Cammius met sijn huisvrouwe, hebben hier connen sien gaen van het dorp naer hare husinge toe, ten welcken tijde wij claerlijck saghe, dat hij Cammius, grootelycx was beschoncken connende niet bequamelijck gaen, ja swierde soodanig dat hij tegens de deurpost van sijn huijs aenviel, en ginck een weinigh daer na, soo droncken sijnde, al swierende naer de kerck om te catheticeren.
Je kunt je voorstellen dat wij ons tijdens de les kostelijk hebben vermaakt en er allerlei beelden bij kregen. Medio januari gaan we weer verder met de cursus, ik ben benieuwd wat we dan weer voorgeschoteld krijgen.
10 Comments
Wat een leuke tekst om te “ontrafelen”. Geen z.g. droge kost. Leuk Piet en succes met het vervolg van de studie.
Ik ben me aan het verdiepen in het Gilgamesj epos en de betekenis daarvan. We staan niet stil of zitten achter de geraniums.😉
Inderdaad leuk om te doen Anneke en ik heb veel zin in het vervolg. Jouw studie (want dat is het denk ik wel om zo’n heldendicht tot je te nemen) mag er ook zijn. Jij ook veel succes!
Dank lieverd
🤣😆😃👍🏼
Wat een grappig verhaal Piet.
Paleografie is wel echt een studie die een hoop concentratie vereist. Een stukje tekst lukt me nog net, maar een heel boek zie ik mezelf niet doen. Leuk dat jij daar plezier aan beleeft.
Concentratie en af en toe ook doorzettingsvermogen. Een A4-tje omzetten kost veel tijd en geduld. Deze tekst heb ik zo’n vier keer ‘in de hoek gegooid’. Maar het eindresultaat is eigenlijk altijd leuk en zeker ook met de historische context en een stukje Delftse geschiedenis die we er bij krijgen, heel interessant.
Leuk verhaal Piet. De dominee lustte wel een neutje.
Zeker, de drank vloeide rijkelijk haha
Leuk verhaal beetje moeilijk te lezenAnneke
Ja, het is niet altijd makkelijk te doorgronden. Maar wel leuk dat sommige uitdrukkingen en reacties in na 350 jaar nog steeds worden gebruikt.